IV HYMNUS lN HONOREM SANCTORUM DECEM ET OCTO MARTYRUM CAESARAUGUSTANORUM Bis nouem noster populus sub uuo martyrum seruat cineres sepulcro, Caesaraugustam uocitamus urbem, res cui tanta est. 5 Plena magnorum domus angelorum non timet mundi fragilis ruinam tot sinu gestans simul offerenda munera Christo. Cum deus dextram quatiens coruscam 10 nube subnixus ueniet rubente gentibus iustam positurus aequo pondere libram, orbe de magno caput excitata obuiam Christo properanter ibit 15 ciuitas quaeque pretiosa portans dona canistris. Afra Carthago tua promet ossa, ore facundo Cypriane doctor, Corduba Acisclum dabit et Zo‰llum 20 tresque coronas. Tu tribus gemmis diadema pulchrum offeres Christo, genetrix piorum Tarraco, intexit cui Fructuosus sutile uinclum. 25 Nomen hoc gemmae strofio inligatae est, emicant iuxta lapides gemelli ardet et splendor parilis duorum igne corusco. Parua Felicis decus exhibebit 30 artubus sanctis locuples Gerunda, nostra gestabit Calagurris ambos, quos ueneramur. Barchinon claro Cucufate freta surget et Paulo speciosa Narbo, 35 teque, praepollens Arelas, habebit, sancte Genesi. Lusitanorum caput oppidorum urbs adoratae cineres puellae obuiam Christo raplens ad aram 40 porriget ipsam. Sanguinem Iusti, cui Pastor hacrct, ferculum duplex geminumque donum ferre Conplutum gremio iuuabit membra duorum. 45 Ingeret Tingis sua Cassianum, festa Massylum monumenta regum, qui cinis gentes domitas coegit. ad iuga Christi. Singulis paucae, tribus aut duobus, 50 forsan et quinis aliquae placebunt testibus Christi prius hostiarum pignere functae. Tu decem sanctos reuehes et octo, Caesaraugusta studiosa Christo, 55 uerticem flauis oleis reuincta, pacis honore. Sola in occursum numerosiores martyrum turbas domino parasti, sola praediues pietate multa 60 luce frueris. Vix parens orbis populosa Poeni, ipsa uix Roma in solio locata te, decus nostrum, superare in isto munere digna est. 65 Omnibus portis sacer inmolatus sanguis exclusit genus inuidorum daemonum et nigras pepulit tenebras urbe piata. Nullus umbrarum latet intus horror; 70 pulsa nam pestis populum refugit, Christus in totis habitat plateis, Christus ubique est. Martyrum credas patriam coronis debitam sacris, chorus unde surgens 75 tendit in caelum niueus togatae nobilitatis. Inde, Vincenti, tua palma nata est, clerus hic tantum peperit triumfum, hic sacerdotum domus infulata 80 Valeriorum. Saeuus antiquis quotiens procellis turbo uexatum tremefecit orbem, tristior templum rabies in istud intulit iras. 85 Nec furor quisquam sine laude nostrum cessit aut clari uacuus cruoris, martyrum semper numerus sub omni grandine creuit. Nonne, Vincenti, peregri necandus 90 martyr his tetris tenui notasti sanguinis rore speciem futuri morte propinqua? Hoc colunt ciues, uelut ipsa membra caespes includat suus et paterno 95 seruet amplectens tumulo beati martyris ossa. Noster est, quamuis procul hinc in urbe passus ignota dederit sepulcri gloriam uictor prope litus altae 100 forte Sagynti. Noster et nostra puer in palestra arte uirtutis fideique oliuo unctus horrendum didicit domare uiribus hostem. 105 Nouerat templo celebres in isto octies partas deciesque palmas, laureis doctus patriis eadem laude cucurrit. Hic et, Encrati, recubant tuarum 110 ossa uirtutum, quibus efferati spiritum mundi, uiolenta uirgo, dedecorasti. Martyrum nulli remanente uita contigit terris habitare nostris, 115 sola tu morti propriae superstes uiuis in orbe. Viuis ac poenae seriem retexis carnis et caesae spolium retentans, taetra quam sulcos habeant amaros 120 uulnera, narras. Barbarus tortor latus omne carpsit, sanguis inpensus, lacerata membra, pectus abscisa patuit papilla corde sub ipso. 125 Iam minus mortis pretium peractae est, quae uenenatos abolens dolores concitam membris tribuit quietem fine soporo. Cruda te longum tenuit cicatrix 130 et diu uenis dolor haesit ardens, dum putrescentes tenuat medullas tabidus umor. Inuidus quamuis obitum supremum persecutoris gladius negarit, 135 plena te, martyr, tamen ut peremptam poena coronat. Vidimus partem iecoris reuulsam ungulis longe iacuisse pressis, mors habet pallens aliquid tuorum 140 te quoque uiua. Hunc nouum nostrae titulum fruendum Caesaraugustae dedit ipse Christus, iuge uiuentis domus ut dicata martyris esset. 145 Ergo ter senis sacra candidatis diues Optato simul et Luperco perge conscriptum tibimet senatum pangere psalmis! Ede Successum, cane Martialem! 150 mors et Vrbani tibi concinatur, Iuliam cantus resonet simulque Quintilianum. Publium pangat chorus et reuoluat, quale Frontonis fuerit tropaeum, 155 quid bonus Felix tulerit, quid acer Caecilianus, quantus, Euoti, tua bells sanguis tinxerit, quantus tua, Primitiue, tum tuos uiuax recolat triumfos 160 laus, Apodemi. Quattuor posthinc superest uirorum nomen extolli renuente metro, quos Saturninos memorat uocalos prisca uetustas. 165 Carminis leges amor aureorum nominum parui facit et loquendi cura de sanctis uitiosa non est nec rudis umquam. Plenus est artis modus adnotatas 170 nominum formas recitare Christo, quas tenet caeli liber explicandus tempore iusto. Octo tunc sanctos recolet decemque angelus coram patre filioque 175 urbis unius regimen tenentes iure sepulcri. Quin ad antiquum numerum trahetur ulna post poenae specimen puella morsque Vincenti, cui sanguis hinc est 180 fons et honoris [additis Gaio -- nee enim silendi -- teque, Crementi, quibus incruentum ferre prouenit decus ex secundo laudis agone. 185 Ambo confessi dominum steterunt acriter contra fremitum latronum, ambo gustarunt leuiter saporem martyriorum]. Haec sub altari sita sempiterno 190 lapsibus nostris ueniam precatur turba, quam seruat procerum creatrix purpureorum. Nos pio fletu, date, perluamus marmorum sulcos, quibus est operta 195 spes, ut absoluam retinaculorum uincla meorum. Sterne te totam generosa sanctis ciuitas mecum tumulis, deinde mox resurgentes animas et artus 200 tota sequeris.